สำนักงานกฎหมาย แชมป์ ฉัตรชัย · บทความกฎหมาย

ความรู้กฎหมาย · เผยแพร่ 30 ตุลาคม 2569

อุทธรณ์คดีอาญาได้ทุกกรณีหรือไม่? ข้อจำกัดที่ต้องตรวจ

เรียบเรียงโดย: สำนักงานกฎหมาย แชมป์ ฉัตรชัย จำกัด
ตรวจทานและรับรองเนื้อหาโดย: นายฉัตรชัย แก้วคำปอด (ทนายความ) · วันที่ตรวจทาน 30 ตุลาคม 2569

คดีอาญามีข้อจำกัดการอุทธรณ์ทั้งในปัญหาข้อเท็จจริงและข้อกฎหมาย โดยขึ้นอยู่กับประเภทคดี อัตราโทษ ผลคำพิพากษา และข้อยกเว้นตามกฎหมาย

แยกข้อเท็จจริงกับข้อกฎหมาย

ตรวจว่าข้อโต้แย้งเกี่ยวกับการรับฟังพยานหลักฐาน การวินิจฉัยข้อเท็จจริง หรือการปรับบทกฎหมาย เพราะเงื่อนไขการอุทธรณ์อาจต่างกัน

ตรวจข้อห้ามและข้อยกเว้น

พิจารณาบทบัญญัติเรื่องข้อห้ามอุทธรณ์ในปัญหาข้อเท็จจริง รวมถึงกรณีที่กฎหมายเปิดช่องให้ผู้มีอำนาจตามกฎหมายอนุญาตหรือรับรองการอุทธรณ์

ระวังกำหนดเวลา

ตรวจวันอ่านคำพิพากษา สถานะคู่ความ และการยื่นคำร้องขยายระยะเวลาตามเงื่อนไขกฎหมาย อย่ารอจนใกล้ครบกำหนดก่อนตรวจสำนวน

กำหนดเวลาและข้อห้ามอุทธรณ์ตามตัวบท

ป.วิ.อ. มาตรา 198: ยื่นอุทธรณ์ต่อศาลชั้นต้นภายใน หนึ่งเดือนนับแต่วันอ่านหรือถือว่าได้อ่านคำพิพากษาหรือคำสั่ง โดยต้องตรวจเงื่อนไขการแสดงตนของจำเลยในกรณีที่กฎหมายกำหนด

ป.วิ.อ. มาตรา 193 ทวิ: โดยหลักห้ามอุทธรณ์ปัญหาข้อเท็จจริงในคดีที่อัตราโทษอย่างสูงตามกฎหมายจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ แต่มีข้อยกเว้นสำหรับจำเลยตามอนุมาตราต่าง ๆ เช่น ศาลลงโทษจำคุก หรือพิพากษาว่ามีความผิดแต่รอการกำหนดโทษ ต้องตรวจบทบัญญัติและข้อเท็จจริงทุกกรณี

แนวคำพิพากษาศาลฎีกา

ฎีกาที่ 4443/2565: การขอขยายเวลาอุทธรณ์หลังสิ้นกำหนดต้องมีเหตุสุดวิสัยตาม ป.วิ.พ. มาตรา 23 ประกอบ ป.วิ.อ. มาตรา 15 การที่ศาลชั้นต้นเคยอนุญาตโดยไม่ชอบไม่ทำให้อุทธรณ์ที่ยื่นพ้นกำหนดชอบด้วยกฎหมาย แหล่งสรุปคำพิพากษา

ฎีกาที่ 2483/2566: คำสั่งเพิกถอนการจำหน่ายคดีที่มีขึ้นหลังคดีเสร็จจากศาลชั้นต้นแล้วไม่ใช่คำสั่งระหว่างพิจารณาที่ต้องห้ามอุทธรณ์ แหล่งสรุปคำพิพากษา

แหล่งกฎหมายและข้อมูลอ้างอิง

ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 193 ทวิ, 193 ตรี และบทบัญญัติเรื่องอุทธรณ์ที่เกี่ยวข้อง; กฎหมายวิธีพิจารณาเฉพาะคดี

ตรวจสอบตัวบทกฎหมายฉบับปัจจุบันได้ที่ สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา และข้อมูลขั้นตอนศาลที่ สำนักงานศาลยุติธรรม

บทความนี้ได้รับการตรวจทานโดยทนายความแล้ว แต่เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่ความเห็นทางกฎหมายสำหรับคดีใดคดีหนึ่ง กฎหมายและแนวคำพิพากษาอาจเปลี่ยนแปลง ต้องตรวจข้อเท็จจริงและเอกสารก่อนใช้สิทธิ

ดูบริการอุทธรณ์–ฎีกา ส่งเอกสารให้ทนายตรวจ