สำนักงานกฎหมาย แชมป์ ฉัตรชัย · บทความกฎหมาย

ความรู้กฎหมาย · เผยแพร่ 30 ตุลาคม 2569

อุทธรณ์คำสั่งศาลได้เมื่อใด? วิธีตรวจประเภทคำสั่งและกำหนดเวลา

เรียบเรียงโดย: สำนักงานกฎหมาย แชมป์ ฉัตรชัย จำกัด
ตรวจทานและรับรองเนื้อหาโดย: นายฉัตรชัย แก้วคำปอด (ทนายความ) · วันที่ตรวจทาน 30 ตุลาคม 2569

คำสั่งศาลบางประเภทอุทธรณ์ได้ทันที บางประเภทมีกฎเฉพาะหรืออาจต้องรออุทธรณ์พร้อมคำพิพากษา จึงไม่ควรถือว่าคำสั่งทุกฉบับใช้วิธีเดียวกัน

เริ่มจากจำแนกคำสั่ง

ตรวจว่าเป็นคำสั่งระหว่างพิจารณา คำสั่งที่ทำให้คดีเสร็จไป หรือคำสั่งที่มีกฎหมายกำหนดวิธีโต้แย้งเป็นพิเศษ พร้อมดูว่าคดีเป็นคดีแพ่ง อาญา หรือคดีตามกฎหมายเฉพาะ

ตรวจสิทธิและขั้นตอน

อ่านคำสั่งฉบับเต็มและบันทึกวันอ่านหรือวันทราบคำสั่ง ตรวจข้อกำหนดเรื่องการโต้แย้งคำสั่งระหว่างพิจารณา การยื่นคำร้อง และศาลที่ต้องยื่น ไม่ควรนำกำหนดเวลาอุทธรณ์คำพิพากษามาใช้กับทุกคำสั่ง

เอกสารที่ควรส่ง

คำสั่งศาลฉบับเต็ม หมายศาลหรือบันทึกกระบวนพิจารณา คำฟ้อง คำให้การ คำร้องเดิม และหลักฐานวันรับทราบคำสั่ง

ระยะเวลาและตัวบทที่ต้องตรวจ

คดีแพ่ง: ป.วิ.พ. มาตรา 229 วางหลักให้ยื่นอุทธรณ์เป็นหนังสือต่อศาลชั้นต้นภายใน หนึ่งเดือนนับแต่วันที่อ่านคำพิพากษาหรือคำสั่ง แต่ต้องตรวจด้วยว่าคำสั่งนั้นเป็นคำสั่งระหว่างพิจารณาหรืออยู่ภายใต้บทเฉพาะที่จำกัดสิทธิอุทธรณ์หรือไม่

คดีอาญา: ป.วิ.อ. มาตรา 198 กำหนดให้ยื่นอุทธรณ์ภายใน หนึ่งเดือนนับแต่วันอ่านหรือถือว่าได้อ่านคำพิพากษาหรือคำสั่ง และมาตรา 196 วางข้อจำกัดสำหรับคำสั่งระหว่างพิจารณา

แนวคำพิพากษาศาลฎีกาที่เกี่ยวข้อง

ฎีกาที่ 2483/2566: เมื่อศาลอนุญาตให้ถอนฟ้องและจำหน่ายคดีแล้ว คำสั่งภายหลังที่เพิกถอนคำสั่งจำหน่ายคดีไม่ใช่คำสั่งระหว่างพิจารณา จึงไม่ต้องห้ามอุทธรณ์ตามมาตรา 196 อ่านแหล่งสรุปคำพิพากษา

ฎีกาที่ 5745/2568: เงินที่ถูกอายัดและส่งมอบแก่เจ้าพนักงานบังคับคดีไว้เพียงพอแล้ว อาจถือเป็นการวางเงินค่าฤชาธรรมเนียมใช้แทนตาม ป.วิ.พ. มาตรา 229 โดยไม่ต้องวางซ้ำ อ่านคำพิพากษา

แหล่งกฎหมายและข้อมูลอ้างอิง

ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ภาคว่าด้วยอุทธรณ์และคำสั่งระหว่างพิจารณา; ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ภาคว่าด้วยอุทธรณ์; กฎหมายวิธีพิจารณาเฉพาะคดี

ตรวจสอบตัวบทกฎหมายฉบับปัจจุบันได้ที่ สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา และข้อมูลขั้นตอนศาลที่ สำนักงานศาลยุติธรรม

บทความนี้ได้รับการตรวจทานโดยทนายความแล้ว แต่เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่ความเห็นทางกฎหมายสำหรับคดีใดคดีหนึ่ง กฎหมายและแนวคำพิพากษาอาจเปลี่ยนแปลง ต้องตรวจข้อเท็จจริงและเอกสารก่อนใช้สิทธิ

ดูบริการอุทธรณ์–ฎีกา ส่งเอกสารให้ทนายตรวจ